Hiện nay, hợp đồng điện tử đã trở thành phương thức giao kết phổ biến trong các giao dịch dân sự và thương mại. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi và hạn chế rủi ro pháp lý, việc hiểu rõ các quy định của pháp luật về giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử là điều hết sức cần thiết. Đặc biệt, các quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật Việt Nam đã tạo hành lang pháp lý vững chắc cho loại hình giao dịch này. Cùng BHXH tìm hiểu thông tin ngay dưới đây nhé.
Giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử.
1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh hợp đồng điện tử
Giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử trong giao dịch dân sự tại Việt Nam được quy định chủ yếu trong các văn bản sau:
- Bộ luật Dân sự 2015;
- Luật Giao dịch điện tử 2023 (có hiệu lực từ 01/7/2024);
- Các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan đến chữ ký số và dịch vụ chứng thực điện tử
Những văn bản này xác định rõ nguyên tắc công nhận giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu và hợp đồng điện tử.
2. Quy định cụ thể về giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử
Trong bối cảnh giao dịch điện tử ngày càng phổ biến, việc hiểu rõ quy định về giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử trở thành yêu cầu thiết yếu đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định pháp luật, việc không hiểu rõ có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro về hiệu lực hợp đồng và tranh chấp pháp lý.
Hợp đồng điện tử không bị phủ nhận giá trị pháp lý.
(1) Hợp đồng điện tử không bị phủ nhận giá trị pháp lý vì hình thức điện tử
Theo Điều 34, Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định:
“Điều 34. Hợp đồng điện tử
1. Hợp đồng điện tử được giao kết hoặc thực hiện từ sự tương tác giữa một hệ thống thông tin tự động với người hoặc giữa các hệ thống thông tin tự động với nhau không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì không có sự kiểm tra hay can thiệp của con người vào từng hành động cụ thể do các hệ thống thông tin tự động thực hiện hay vào hợp đồng.”
Như vậy, hợp đồng điện tử không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì được thể hiện dưới dạng điện tử. Quy định này khẳng định hợp đồng điện tử có giá trị tương đương hợp đồng truyền thống nếu đáp ứng các điều kiện theo luật định.
(2) Giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu
Theo quy định tại Điều 8, Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định về thông tin trong thông điệp dữ liệu:
“Điều 8. Giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu
Thông tin trong thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì thông tin đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu.”
Như vậy, thông tin trong hợp đồng không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì thông tin đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu. Đây là cơ sở quan trọng để nội dung hợp đồng điện tử được công nhận trong các giao dịch dân sự.
(3) Giá trị pháp lý của chữ ký điện tử
Theo Điều 22, Luật Giao dịch điện tử 2023, chữ ký điện tử có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay khi đáp ứng các điều kiện:
- Xác nhận được danh tính của chủ thể ký;
- Thể hiện sự chấp thuận của người ký đối với nội dung thông điệp dữ liệu;
- Phương pháp tạo chữ ký đủ tin cậy và phù hợp với mục đích giao dịch.
Ngoài ra, chữ ký số (một dạng chữ ký điện tử) được chứng thực bởi tổ chức cung cấp dịch vụ tin cậy sẽ có giá trị pháp lý cao và được ưu tiên sử dụng.
(4) Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng điện tử
Để hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý thì hợp đồng điện tử cần đảm bảo các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự và các điều kiện giao kết theo luật Giao dịch điện tử.
Cụ thể, theo Điều 117, Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng điện tử phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự, bao gồm:
- Chủ thể ký hợp đồng điện tử có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;
- Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện (không bị ép buộc hoặc lừa dối);
- Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội;
- Trường hợp hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.
Như vậy, hình thức điện tử không làm thay đổi bản chất pháp lý của hợp đồng trừ khi luật có quy định khác. Việc giao kết, thực hiện hợp đồng điện tử đảm bảo nguyên tắc
(5) Nguyên tắc giao kết hợp đồng điện tử đảm bảo giá trị pháp lý
Nguyên tắc giao kết hợp đồng điện tử.
Giao kết hợp đồng điện tử là việc sử dụng thông điệp dữ liệu để tiến hành một phần hoặc toàn bộ giao dịch trong quá trình giao kết hợp đồng điện tử. Việc giao kết hợp đồng điện tử cần đảm bảo nguyên tắc quy định tại Điều 36, Luật Giao dịch điện tử 2023, cụ thể:
- Các bên có quyền thỏa thuận sử dụng thông điệp dữ liệu, phương tiện điện tử một phần hoặc toàn bộ trong giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử.
- Các bên có quyền thỏa thuận về yêu cầu kỹ thuật, điều kiện bảo đảm tính toàn vẹn, bảo mật có liên quan đến hợp đồng điện tử trong khi giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử.
- Phải tuân thủ quy định của Luật Giao dịch điện tử hiện hành, quy định của pháp luật về hợp đồng và quy định khác của pháp luật có liên quan.
>>> Xem thêm: ký hợp đồng online, Phần mềm hợp đồng điện tử
3. Ý nghĩa của quy định pháp lý đối với giao dịch dân sự
Việc pháp luật quy định rõ giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho giao dịch điện tử phát triển
- Đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng
- Giảm thiểu tranh chấp và rủi ro pháp lý
- Thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp và xã hội
4. Một số lưu ý khi áp dụng hợp đồng điện tử
Để hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý đầy đủ, các bên cần:
- Sử dụng chữ ký điện tử/chữ ký số hợp lệ
- Đảm bảo tính toàn vẹn và khả năng truy cập của dữ liệu
- Lưu trữ hợp đồng đúng quy định
- Lựa chọn nền tảng giao kết uy tín, đảm bảo an toàn thông tin
Các quy định pháp luật hiện hành đã khẳng định rõ ràng giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử trong giao dịch dân sự, tạo nền tảng cho sự phát triển của kinh tế số. Việc hiểu và áp dụng đúng các điều khoản cụ thể không chỉ giúp các bên yên tâm giao kết mà còn nâng cao tính an toàn, minh bạch và hiệu quả trong quá trình thực hiện hợp đồng.