Chữ ký số không chỉ giúp nhà đầu tư thực hiện giao dịch chứng khoán nhanh chóng, thuận tiện mà còn góp phần nâng cao tính bảo mật, minh bạch và an toàn trong quá trình giao dịch trên môi trường điện tử. Vậy quy định chữ ký số trong giao dịch chứng khoán như thế nào? Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì?
1. Quy định về chữ ký số trong giao dịch chứng khoán
Chữ ký số là chữ ký điện tử sử dụng thuật toán khóa không đối xứng, gồm khóa bí mật và khóa công khai, trong đó khóa bí mật được dùng để ký số và khóa công khai được dùng để kiểm tra chữ ký số. Chữ ký số bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và tính chống chối bỏ nhưng không bảo đảm tính bí mật của thông điệp dữ liệu (theo Khoản 12, Điều 3, Luật Giao dịch điện tử 2023).
Quy định về chữ ký số trong giao dịch chứng khoán.
Trong hoạt động chứng khoán, chữ ký số được sử dụng để xác nhận danh tính của nhà đầu tư, tổ chức phát hành, công ty chứng khoán và các bên liên quan khi thực hiện giao dịch hoặc gửi hồ sơ điện tử đến cơ quan quản lý.
Theo Điều 23, Luật Giao dịch điện tử 2023 quy định rõ:
- Chữ ký điện tử không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì được thể hiện dưới dạng chữ ký điện tử.
- Chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký của cá nhân đó trong văn bản giấy.
- Trường hợp pháp luật quy định văn bản phải được cơ quan, tổ chức xác nhận thì yêu cầu đó được xem là đáp ứng đối với một thông điệp dữ liệu nếu thông điệp dữ liệu đó được ký bằng chữ ký điện tử chuyên dùng bảo đảm an toàn hoặc chữ ký số của cơ quan, tổ chức đó.
Như vậy, yêu cầu sử dụng chữ ký số trong giao dịch chứng khoán là các giao dịch điện tử là bắt buộc. Chữ ký số trong giao dịch điện tử có giá trị pháp lý tương đương chữ ký của cá nhân đó trong văn bản giấy. Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để các chủ thể trong thị trường chứng khoán triển khai các giao dịch trực tuyến mà vẫn đảm bảo hiệu lực pháp luật.
2. Các giao dịch chứng khoán sử dụng chữ ký số
Hiện nay, chữ ký số được áp dụng trong nhiều hoạt động trên thị trường chứng khoán như:
- Mở tài khoản giao dịch chứng khoán trực tuyến;
- Ký kết hợp đồng mở tài khoản giữa nhà đầu tư và công ty chứng khoán;
- Đăng ký, thay đổi thông tin tài khoản giao dịch;
- Thực hiện các giao dịch điện tử trên hệ thống của công ty chứng khoán;
- Nộp hồ sơ công bố thông tin của công ty đại chúng;
- Gửi báo cáo điện tử đến cơ quan quản lý nhà nước;
- Thực hiện các thủ tục liên quan đến phát hành, niêm yết hoặc đăng ký giao dịch chứng khoán.
Việc sử dụng chữ ký số giúp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế giấy tờ hành chính và tăng hiệu quả quản trị trong lĩnh vực chứng khoán.
>>> Xem thêm: dịch vụ chữ ký số, đăng ký chữ ký số
3. Yêu cầu đối với chữ ký số sử dụng trong giao dịch chứng khoán
Yêu cầu chữ ký số sử dụng trong giao dịch chứng khoán.
Để được công nhận giá trị pháp lý, chữ ký số sử dụng trong giao dịch chứng khoán cần đáp ứng điều kiện về chữ ký số an toàn (quy định tại Điều 9, Nghị định 130/2018/NĐ-CP).
Cụ thể, các điều kiện bao gồm:
- Chữ ký số phải được tạo ra trong thời gian chứng thư số có hiệu lực và kiểm tra được bằng khóa công khai ghi trên chứng thư số đó.
- Chữ ký số được tạo ra bằng việc sử dụng khóa bí mật tương ứng với khóa công khai ghi trên chứng thư số và do 1 trong 4 tổ chức sau đây cấp:
- Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số quốc gia.
- Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng.
- Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng Chính phủ.
- Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng của các cơ quan, tổ chức (đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện đảm bảo an toàn cho CKS chuyên dùng).
- Tại thời điểm ký, khóa bí mật chỉ thuộc sự kiểm soát của người ký.
Việc sử dụng chữ ký số an toàn trong giao dịch chứng khoán giúp đảm bảo khả năng xác minh danh tính của người ký và nâng cao độ tin cậy của giao dịch, có thể đối chiếu khi cần thiết. Ngoài ra, chữ ký số an toàn còn giúp bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu mọi hành vi chỉnh sửa nội dung sau khi ký đều có thể bị phát hiện thông qua cơ chế kiểm tra của chữ ký số.
4. Một số lưu ý khi sử dụng chữ ký số trong giao dịch chứng khoán
Một số lưu ý khi sử dụng chữ ký số giao dịch chứng khoán.
Chữ ký số đóng vai trò quan trọng trong môi trường số, khi mà các giao dịch điện tử dày đặc và thay thế cho các giao dịch truyền thống. Dưới đây là một vài lưu ý khi sử dụng chữ ký số:
- Bảo mật thiết bị và thông tin ký số: Quản lý chặt chẽ USB Token, mật khẩu hoặc các phương thức xác thực liên quan đến chữ ký số để tránh nguy cơ bị lợi dụng.
- Kiểm tra tính hợp lệ của chứng thư số: Trước khi sử dụng, cần bảo đảm chứng thư số còn hiệu lực và được cấp bởi đơn vị cung cấp dịch vụ uy tín.
- Thường xuyên cập nhật thông tin tài khoản: Khi có thay đổi về thông tin cá nhân hoặc tổ chức, nhà đầu tư cần thực hiện cập nhật kịp thời trên hệ thống của công ty chứng khoán để tránh ảnh hưởng đến quá trình xác thực giao dịch.
- Lựa chọn nhà cung cấp chữ ký số uy tín: Việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ chữ ký số có uy tín giúp đảm bảo chất lượng dịch vụ, tính ổn định của hệ thống và khả năng hỗ trợ khi phát sinh sự cố.
Đối với cá nhân và doanh nghiệp giao dịch chứng khoán hoặc thường xuyên thực hiện giao dịch điện tử, kê khai thuế, bảo hiểm xã hội, hóa đơn điện tử hoặc các thủ tục tài chính trực tuyến, việc sử dụng giải pháp chữ ký số uy tín như ECA của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn sẽ góp phần nâng cao tính bảo mật, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và tối ưu hóa quy trình giao dịch số.
Trên đây BHXH đã cung cấp những quy định chữ ký số trong giao dịch chứng khoán mà các nhà đầu tư, doanh nghiệp cần nắm vững. Chữ ký số không chỉ giúp nhà đầu tư thực hiện giao dịch thuận tiện hơn mà còn hỗ trợ doanh nghiệp và các tổ chức chứng khoán tối ưu hóa hoạt động quản lý, báo cáo và công bố thông tin. Trong bối cảnh giao dịch trực tuyến ngày càng phát triển, việc hiểu rõ các quy định về chữ ký số trong lĩnh vực chứng khoán và lựa chọn giải pháp ký số phù hợp sẽ giúp các chủ thể tham gia thị trường giảm thiểu rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền lợi của mình và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới.