Trường hợp người lao động nghỉ việc không ký biên bản thanh lý hợp đồng có sao không? Các quyền lợi có được đảm bảo không? Trong quy trình nghỉ việc tại các doanh nghiệp, sau khi hoàn thành thời gian báo trước và bàn giao công việc, người lao động thường được phòng Nhân sự yêu cầu ký vào “Biên bản thanh lý hợp đồng lao động”. Tuy nhiên, vì nhiều lý do như bất đồng về quyền lợi, tiền lương, trợ cấp hoặc do nghỉ việc đột xuất, nhiều người lựa chọn ra đi mà không ký văn bản này.
Nghỉ việc không ký biên bản thanh lý hợp đồng.
1. Biên bản thanh lý hợp đồng lao động có bắt buộc không?
Hiện nay, Bộ luật Lao động năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành không có bất kỳ điều khoản nào quy định bắt buộc người lao động và người sử dụng lao động phải ký kết “Biên bản thanh lý hợp đồng lao động” khi chấm dứt hợp đồng lao động.
Bản chất của biên bản thanh lý hợp đồng là một văn bản dân sự được các doanh nghiệp tự biên soạn nhằm mục đích nghiệm thu lại quá trình làm việc, xác nhận hai bên đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ (bàn giao tài sản, thanh toán tiền lương, bảo hiểm) và cam kết không tranh chấp khiếu nại về sau.
Do đó, về mặt nguyên tắc, việc ký hay không ký biên bản này mang tính chất thỏa thuận tự nguyện giữa người lao động và người sử dụng lao động.
2. Nghỉ việc không ký biên bản thanh lý có rủi ro gì không?
Theo quy định hiện hành, không bắt buộc người lao động phải ký biên bản thanh lý hợp đồng. Tuy nhiên, việc người lao động từ chối ký biên bản thanh lý hợp đồng sẽ dẫn đến hai trường hợp với các hệ quả pháp lý khác nhau:
Trường hợp 1: Người lao động nghỉ việc đúng pháp luật
Trường hợp người lao động nghỉ việc đúng pháp luật như: hết hạn hợp đồng, đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định tại Điều 35, Bộ luật Lao động.
Ví dụ:
- Tuân thủ đúng thời gian báo trước (30 ngày đối với hợp đồng xác định thời hạn 12 đến 36 tháng, 45 ngày đối với hợp đồng không xác định thời hạn, hoặc không báo trước trong các trường hợp quy định tại Khoản 2, Điều 35, Bộ Luật lao động 2019)
- Hoàn thành nghĩa vụ bàn giao công việc, tài sản đã nhận từ doanh nghiệp.
Khi này, việc không ký biên bản thanh lý hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến lợi ích của người lao động.
Người lao động không bị ảnh hưởng khi chấm dứt hợp đồng đúng pháp luật.
Theo quy định tại Điều 48, Bộ luật Lao động 2019, trong vòng 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng (có thể gia hạn nhưng không quá 30 ngày), người sử dụng lao động bắt buộc phải thực hiện các nghĩa vụ sau mà không được lấy lý do “chưa ký thanh lý” để trì hoãn:
- Thanh toán đầy đủ các khoản tiền liên quan đến quyền lợi của người lao động (lương những ngày làm việc chưa nhận, tiền phép năm chưa nghỉ hết,…).
- Hoàn thành thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) và trả lại cùng các giấy tờ tùy thân khác đã giữ của người lao động.
Lưu ý: Doanh nghiệp không có quyền giữ lương, giữ sổ BHXH của bạn chỉ vì lý do bạn không chịu ký biên bản thanh lý hợp đồng khi bạn đã nghỉ việc đúng luật.
Trường hợp 2: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật
Nếu người lao động tự ý bỏ việc, không báo trước hoặc báo trước không đủ ngày (thường gọi là “nghỉ ngang”) và từ chối ký biên bản thanh lý hợp đồng, lúc này người lao động sẽ có thể có những rủi ro.
Cụ thể, căn cứ theo Điều 40, Bộ luật Lao động 2019 người lao động có thể bị thiệt hại sau:
- Không được hưởng trợ cấp thôi việc: mức trợ cấp thôi việc được tính bằng 1/2 tháng tiền lương bình quân cho mỗi năm làm việc
- Phải bồi thường cho người sử dụng lao động: Nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.
- Phải hoàn trả chi phí đào tạo (nếu có): Trường hợp trong thời gian làm việc doanh nghiệp có đào tạo người lao động thì người lao động có thể phải hoàn trả phí đào tạo theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.
- Không được nhận trợ cấp thất nghiệp: Trong một vài trường hợp việc không ký biên bản thanh lý hợp đồng do chấm dứt hợp đồng trái pháp luật, người lao động sẽ không đủ điều kiện để nhận trợ cấp thất nghiệp.
Như vậy, việc không ký biên bản thanh lý không giúp người lao động trốn tránh được trách nhiệm. Doanh nghiệp hoàn toàn có quyền khởi kiện hoặc khấu trừ vào phần tiền lương còn lại (nếu có) để đền bù thiệt hại.
>>> Xem thêm: hợp đồng điện tử, hợp đồng lao động
3. Người lao động nghỉ việc cần lưu ý gì khi ký biên bản thanh lý hợp đồng
Để bảo vệ quyền lợi tối đa cho bản thân, khi nhận được biên bản thanh lý hợp đồng từ phòng Nhân sự, người lao động nên lưu ý:
- Đọc kỹ điều khoản “Cam kết không khiếu nại”: Nhiều doanh nghiệp cài cắm điều khoản “Sau khi ký biên bản này, người lao động cam kết đã nhận đủ quyền lợi và không khiếu nại gì thêm”. Nếu doanh nghiệp vẫn chưa trả đủ lương hoặc chưa chốt sổ BHXH, bạn tuyệt đối không ký cho đến khi các số liệu tiền lương được làm rõ và thanh toán xong.
- Yêu cầu sửa đổi văn bản: Bạn có quyền yêu cầu doanh nghiệp ghi rõ lộ trình thanh toán tiền và thời gian trả sổ BHXH cụ thể vào biên bản trước khi đặt bút ký.
- Lưu trữ chứng cứ bàn giao: Khi nghỉ việc người lao động cần giữ lại một bản “Biên bản bàn giao công việc/tài sản” có chữ ký xác nhận của quản lý trực tiếp để chứng minh mình đã hoàn thành nghĩa vụ, phòng trường hợp phát sinh tranh chấp sau này.
Như vậy, người lao động nghỉ việc không ký biên bản thanh lý hợp đồng lao động sẽ không gây ra bất kỳ ảnh hưởng pháp lý tiêu cực nào nếu đã thực hiện đúng quy trình nghỉ việc theo luật định. Doanh nghiệp vẫn phải có trách nhiệm trả lương và chốt sổ bảo hiểm đúng hạn cho bạn. Trường hợp không ký biên bản thanh lý hợp đồng tự ý “nghỉ ngang”, người lao động sẽ phải đối mặt với trách nhiệm bồi thường theo quy định. Do đó, người lao động cần đặc biệt lưu ý nắm vững luật để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình một cách chuyên nghiệp nhất. Tham khảo BHXH để có thêm nhiều thông tin bổ ích nhé.